Hans Panschar verbeeldt Sehnsucht, door een berg op een sleetje neer te zetten. Het is een onmogelijk doel, zo’n gigantisch landschap verplaatsen. Zijn ander houtsnijwerk is al net zo vervreemdend. Een eenzaam bergchalet op een wegvarend scheepje. Wereldberoemd is deze Duitse houtkunstenaar niet, maar hij heeft een heel herkenbare stijl en thematiek.
Hans Panschar zette een berg op een sleetje, met zwart verbrande bergtoppen.
Hans Panschar (1962,München) is een Duitse beeldhouwer en objectkunstenaar voor wie het ambacht altijd centraal heeft gestaan. Na een opleiding tot houtbootsbouwer en later tot Schreinermeister (meester in het houtambacht), begon hij midden jaren 1980 te reizen.
Hij werkte als kapitein en windsurfer in Italië – en langs andere kusten van het Middellandse Zeegebied. Deze vroege levensjaren zouden later in zijn werk terugkomen als een combinatie van verlangen naar mobiliteit en worteling in materie. Dit leidmotief loopt tot in het extreme in zijn oeuvre door, wat surrealistische beelden oplevert.
Wegwezen, weg van hier
Wegwezen, weg van hier, lijkt hij altijd te denken. Op rolschaatsen. Op een schip. Op wielen. Met skistokken. Maakt niet Panschar niet uit hoe. De zwaarste blokken hout, soms vastgeklonken in blokken nog zwaarder beton, moeten ergens anders heen. Verlangen en heimwee vermengen zich zo tot bijzondere en heel herkenbare objecten.
In 1995 vestigde Panschar zich definitief in Berg am Starnberger See, bij München. Hij richtte er een atelier en werkplaats op en ontwikkelde zich daar verder. In de daaropvolgende jaren werd hij bekend om sculpturen en objecten die een poëtische vertaalslag maken van menselijke ervaringen en levensvragen. De mens zelf komt er niet in voor, maar wel zaken die de mens heeft bedacht. Tot ladders, vorken en etenswaren toe.
Downhill Skulpture, een ander werk van Panschar in eikenhout waarbij hij bergen wil verplaatsen.
Panschars aanpak is tegelijk anekdotisch en onderzoekend. In werkseries en installaties zaagt hij met een ruwe kettingzaag huisachtige structuren uit. Ze doen denken aan Italiaanse dorpjes, zo bomvol gebouwd dat ze maar net op een bergplateau passen. De huizen hellen angstig over de bergwand heen.
In zijn project Starnberger Vorratsschrank vulde hij een oude museumvitrine met hout- en betonobjecten van kaas, brood, vlees en vis. Het roept associaties op met kindertijd en tradities, als een poëtische registratie van wat het betekent om te leven, te eten en thuis te zijn.
Hans Panschar verbeeldt Sehnsucht
Hoewel Panschar geen internationale museumcarrière heeft opgebouwd, is zijn werk regelmatig opgenomen in regionale museale tentoonstellingen en galeriepresentaties, vooral in Zuid-Duitsland. Recent kreeg Panschar de Culturele Prijs van de Landkreis Starnberg in de categorie beeldhouwkunst en sculpturen.
Ski Lodge, zelfs hier geven de antieke skistokken aan: weg van hier.
Critici en collega-kunstenaars prijzen Panschar vooral om zijn vermogen om gewone vormen tot kunstige metaforen te transformeren. Wat op het eerste gezicht simpel lijkt, een stoel, een berg of een lepel, opent bij nadere beschouwing een ervaring van menselijkheid. De stilte van het ambacht, de nostalgie van herinnering, het verlangen naar reizen en de complexiteit van onze omgang met objecten.
Hiermee sluit zijn werk aan bij bredere hedendaagse sculpturale praktijken. Toch heeft Spanschar voor mij een eigen stem: weemoedig. Sehnsucht, zouden de Duitsers zelf zeggen; een intens, vaak pijnlijk en onvervulbare hunkering naar het onbereikbare, het onmogelijke.
Jan Bom. 11 februari 2026
