Lof voor Dendroism. Dat blijkt nu de eerste exemplaren van dit kunstboekje zijn uitgereikt. Houtkunstenaar Emile van der Kruk vindt het een prachtige verzameling van beelden, die voor het eerst een internationale trend signaleren. Steeds vaker is de originele vorm van een boom of van het hout uitgangspunt in de beeldende kunst. ‘Dendro’ is het Griekse woord voor boom.
Lof voor Dendroism van Emile van der Kruk, bij de uitreiking van het eerste exemplaar.
Emile van der Kruk heeft in Beeldengalerij Het Depot in Wageningen een permanente tentoonstelling, in Villa Peppel. Hier staan tientallen van zijn ruwe, maar tegelijkertijd heel tedere houten beelden.
Testimonial Emile van der Kruk
Na het doorkijken van zijn eerste exemplaar van Dendroism formuleert hij een prachtige testimonial. “Met de herontdekking van de beeldtaal van groeiend hout heeft een nieuwe stroming in de kunst ons weer met onszelf verbonden. We hebben dat niet in gaten gehad. Maar nu wel.”
Van der Kruk werkt vanwege zijn leeftijd aan zijn ‘laatste’ expositie. Ook al kocht de oprichter van Het Depot bijna zijn hele oeuvre in één keer op, Van der Kruk werkte daarna nog stevig door. Zijn werkplaats in Amersfoort is goed voor uren rondkijken en ontdekken. Dat levert ook grappige contrasten op. Drie grote houten schelpen staan naast twee sneeuwpoppen. Daarachter een bronzen beeldje van ‘Eva’, die tussen een boomstam geklemd het Paradijs verlaat.
In het 52 pagina’s tellende Dendroism zijn twee beelden van Van der Kruk afgebeeld. Een daarvan toont een ruwe wortelstok waar een oor uit steekt: ‘Ontworteld oor’. De boodschap: “Wij zijn losgerukt van de natuur. We moeten weer leren luisteren.”
Testimonial Eveline van Duyl
Het is een oproep die voor meer kunstenaars opgeld doet, die met hun werk in Dendroism zijn opgenomen. Eveline van Duyl heeft nu in dezelfde Beeldengalerij Het Depot een tijdelijke expositie. Heel opvallend zijn haar beelden met superrealistisch geschilderde ogen, die uit bomen geboren lijken te worden.
Ook Eveline schreef een mooie testimonial, na het keer op keer doorlezen van Dendroism. Haar quote: “Dendroism is een prachtig boek, zo mooi verzorgd en uitgevoerd. Met heel veel liefde en zorgvuldigheid gemaakt. We zitten er steeds in te kijken. De teksten zijn ook heel erg mooi en leuk. We zijn fan en erg enthousiast.”
Dit zijn typische observaties van een kunstenaar in hout. Dendroism roept je op om net zo lang naar het hout te blijven kijken, tot het beeld zich van zichzelf toont.
Testimonial Christine Langerhorst
Een belangrijke wegbereider voor het Dendroism is de Utrechtse Christine Langerhorst, die voor het eerst figuren in het hout als een hond of een vogel centraal stelde in haar houten ‘boeken’. Ook zij is blij dat in Dendroism een optelsom wordt gemaakt van houten beelden die een duidelijke ontwikkeling in de beeldende kunst aantonen.
De testimonial van Langerhorst: “Ik laat Dendroism aan iedereen zien. Het boekje omschrijft een gebied dat heel waardevol is, omdat het de natuur in het hout voorrang geeft. Dat is waanzinnig belangrijk en nooit voldoende gewaardeerd. Knoesten en vervormingen werden als lastig gezien, terwijl ze voor een Dendroist juist inspiratiebronnen of zelfs het uitgangspunt kunnen zijn.”
Testimonial Leo Mesman
Dendroisme beperkt zich niet alleen tot beeldende kunst. Leo Mesman publiceerde tal van gedichten waarin hij aan bomen menselijke eigenschappen toedicht. Leo en ik stelden daar ruim tien jaar geleden een geïllustreerde dichtbundel over samen: ‘Verklaringen van Liefde’.
Mesman is mijn beeldende werk blijven volgen. Ook hij leverde een hartverwarmende testimonial: “Jan Bom is een man met een missie. Vele jaren als journalist over duurzaamheid en nu ook steeds meer als een kunstenaar die zijn fascinatie met hout – dead or alive – met enthousiaste verhalen en eigen intrigerende houtsculpturen uitdraagt.”
Een belangrijke inspiratiebron voor mijn eigen ontdekkingstocht is de vereniging Guts en Klopper geweest. Hier trof ik mensen die bij voorkeur ruwe boomstammen bewerkten, in plaats van beelden uit te snijden uit keurig voorgezaagde blokken hout. Voorzitter Tom Ligthart werd mijn ‘hakmaatje’. Hij las kritisch mee met een proefdruk, waarna ik vervolgens Dendroism nog ruim een jaar doorontwikkelde.
Testimonial Tom Ligthart
Ligthart geeft aan de inspiratie van twee kanten kan komen. “Bij Jan Bom komen goud en hout samen, het ene materiaal hernieuwbaar, in principe steeds de voorraad weer aangevuld, het andere niet en bijna eindig. In je boekje Dendroism laat je zien hoe jij een eigen stijl hebt gevonden door deze twee tegenpolen tot een prachtig geheel samen te voegen. Ook ben ik verguld (sic!) dat je de jonge vereniging Guts en Klopper van amateurbeeldhouwers in hout noemt waarvan je lid bent geworden en bijdraagt aan het grotere geheel.
Dendroism, in goed Nederlands dendroïsme, laat zien dat de natuur niet alleen de inspiratie kan vormen voor een kunstwerk, een beeld, maar ook daar echt deel van uit kan maken. En het zijn niet de minste beeldhouwers die op die manier mooie en indrukwekkende werken hebben gemaakt, zoals Brancusi en Penone. Ik kijk uit naar al het moois dat wij als amateurbeeldhouwers, elkaar inspirerend, in ons atelier op Landgoed Oud Zandbergen nog gaan maken. Jouw boekje is zeker een bron van inspiratie daarvoor.”
Te koop in Museumwinkel Het Depot
Dendroism is voor het eerst te koop in de museumwinkel van Het Depot in Wageningen. Vanaf donderdag 2 april 2026. De exclusieve oplage van 100 exemplaren is genummerd en gesigneerd. Een exemplaar van 52 pagina’s kost 15 euro. Verkoop op deze website Wowwood volgt.
Jan Bom, 1 april 2026
