The Right Direction toont een arm die priemend naar beneden wijst, naar de aarde. Niet agressief, niet beschuldigend, maar vastberaden.
The Right Direction, een arm priemt richting aarde.
De richting van de hand leende ik van de beroemde Hand van God uit de plafondschildering van Michelangelo in de Sixtijnse Kapel. Daar stopt de vergelijking ook weer meteen. Waar Michelangelo het moment verbeeldde waarop God leven schenkt aan Adam, wijst mijn hand eerder een richting aan. Geen beginpunt, maar een weg.
De arm zelf heb ik met een pyrografienaald voorzien van een ’tatoeage’ van een klimplant die zich langzaam om het lindehout slingert. Sommige bladeren zijn uitgevoerd in goud. De tattoo oogt niet als versiering, maar als een teken van natuurlijke groei. Alsof de arm niet alleen een lichaamsonderdeel is, maar een landschap waarin natuur en mens samenvallen.
Vooruitgang altijd naar boven
Ik hoop dat het beeld vragen oproept. Waar wijst deze hand als wegwijzer naar? Naar de oorsprong van het leven? Of juist naar iets dat wij voortdurend over het hoofd zien? De neerwaartse beweging voelt in ieder geval opmerkelijk in een tijd waarin vooruitgang meestal omhoog wordt gedacht: hoger bouwen, sneller leven, steeds meer produceren en consumeren.
The Right Direction keert dat vooruitgangsgeloof om. De juiste richting is terug naar de grond. In dit geval naar een sokkel van Belgisch blauw hardsteen.
Dat idee wordt versterkt door het materiaal van het beeld. Hout draagt altijd een geschiedenis met zich mee, een eigen verhaal. Dat is waar Dendroisme over gaat. In dit beeld werkt dat gegeven bijna symbolisch. De houten arm lijkt niet uit dood materiaal te bestaan, maar uit een organisme dat ooit groeide en nog steeds een innerlijke beweging bezit. Alsof de natuur bezit van de arm heeft genomen, als een overgroeide ruïne.
The Right Direction, vanaf de binnenzijde van de hand gezien.
Enkele gouden bladeren geven het werk een tweede laag. Goud is traditioneel verbonden aan heiligheid, eeuwigheid en rijkdom. Middeleeuwse schilders gebruikten bladgoud om het goddelijke zichtbaar te maken. Ik zoek het sacrale niet buiten de wereld, maar in het levende en het aardse.
Juist daardoor krijgt de verwijzing naar Michelangelo betekenis. De beroemde hand in de Sixtijnse Kapel zweeft in een bijna bovennatuurlijke ruimte. The Right Direction haalt die symboliek terug naar de aarde. De hand wijst niet naar de hemel, maar naar beneden, alsof het beeld wil zeggen dat spirituele betekenis niet alleen boven ons gezocht moet worden, maar ook onder onze voeten.
Een ecologische boodschap
Ik zie The Right Direction daarom vooral als een ecologisch beeld. In een tijd waarin de relatie tussen mens en natuur onder grote druk staat, geeft deze houten hand een eenvoudige maar radicale gedachte: de juiste richting is niet weg van de aarde, maar terug naar haar toe. Laten we niet langer boven de natuur willen staan, maar daar onderdeel van gaan uitmaken.
Jan Bom, 18 mei 2026
