Le Corbusier assembleerde vrouw als een gebouw. De wereldberoemde Franse architect stelde het beeld samen uit geometrische houten vormen, net zoals hij gebouwen ontwierp uit heldere volumes en verhoudingen.
Le Corbusier assembleerde vrouw als een gebouw, met als ‘menselijke maat’ 1,83 meter.
Le Corbusier (1887 – 1965) is een van de grote vernieuwers van de twintigste-eeuwse architectuur. Minder bekend is dat deze Zwitser zich vanaf de jaren veertig ook intensief met beeldhouwkunst bezighield.
La Femme uit 1953 is daarvan het sterkste voorbeeld. Het bijna twee meter hoge beeld is gemaakt van gepolychromeerd (beschilderd) hout. Le Corbusier maakte het beeld samen met de Bretonse meubelmaker en houtbewerker Joseph Savina – hier tal van andere houten beelden van het duo.
Als een klein gebouw
Le Corbusier wilde een sculptuur maken die niet gemodelleerd naar een model was, maar geassembleerd naar zijn ideeën over vormen. Savina vertaalde zijn tekeningen en aanwijzingen in hout; Le Corbusier bracht vervolgens zelf de kleur aan.
Het beeld lijkt bijna een klein gebouw. Onderdelen zijn herkenbaar, maar tegelijk sterk vereenvoudigd. Vorm, verhouding, ritme en kleur zijn belangrijker dan een natuurgetrouwe weergave van het menselijk lichaam.
Opvallend is bovendien de hoogte van 1,83 meter. Die maat is niet zo maar gekozen. De grote versie van La Femme werd precies even hoog gemaakt als Le Corbusiers idee over de ideale lengte. Zijn ‘Modulor-man’ symboliseert het proportiesysteem dat hij ontwikkelde om architectuur te baseren op de menselijke maat. De vrouw wordt daarmee letterlijk een architectonische maatstaf, ook al heeft ze in het geval vanLa Femme wel de lengte van een man gekregen.
Le Corbusier installeerde La Femme in 1953.
Le Corbusier was een van de belangrijkste figuren van het Modernisme, de beweging die brak met historische bouwstijlen en zocht naar een nieuwe architectuur voor de moderne samenleving. Zijn vroege architectuur werd sterk beïnvloed door het Purisme, de kunsttheorie die hij mede ontwikkelde. Geometrische vormen, heldere verhoudingen en een beperkt palet van krachtige kleuren stonden daarin centraal.
Architectuur van het menselijk lichaam
Later werd zijn architectuur expressiever en sculpturaler. Dat is ook terug te zien in zijn beeldhouwwerk. La Femme staat daardoor niet los van zijn architectuur, maar is er eigenlijk een driedimensionale voortzetting daarvan. De overgang tussen schilderij, sculptuur en gebouw werd voor Le Corbusier steeds minder scherp. De Fondation Le Corbusier spreekt dan ook over een ‘synthese van architectuur, schilderkunst en beeldhouwkunst’.
La Femme laat daarmee zien dat Le Corbusier hout niet gebruikte om een klassieke houten vrouwbeeld te maken, maar om zijn ideeën over vorm, verhouding, kleur en ruimte in drie dimensies uit te beelden Het beeld is daardoor een soort architectuur in menselijke gedaante.
Van de natuurlijke eigenschappen van het hout trok Le Corbusier zich totaal niets aan. La Femme is daardoor bijna het tegenovergestelde van Dendroism: niet het hout bepaalt de vorm, maar de kunstenaar bepaalt de vorm van het hout.
Jan Bom, 12 september 2026
